Gospodarka odpadami i produkcja energii w Szwecji

Reszta odpadów stanowi dobre paliwo, które spalane jest w spalarniach odpadów. Oczywiście dokonuje się tego w instalacjach wyposażonych w przystosowaną do rygorystycznych norm środowiskowych technologię oczyszczania spalin i ścieków. Jedynie
4 % odpadów zostaje zdeponowanych na składowiskach odpadów – są to przede wszystkim popioły lotne i żużel paleniskowy.

Spalarnie odpadów komunalnych produkują energię elektryczną i ciepło do mieszkań w miastach i dla przemysłu. Ponad 10 % energii cieplnej w Szwecji pochodzi ze spalarni śmieci. Uzyskana w ten sposób energia cieplna znajduje zastosowanie w sieci ciepłowniczej o takich samych parametrach jak w wielu miastach w Polsce. Wysoką efektywność produkcji energii cieplnej osiąga się dzięki wykorzystaniu ciepła w spalinach poprzez ich chłodzenie i skraplanie. Skondensowane spaliny są oczyszczane i używane w sieci ciepłowniczej zamiast wody pitnej. Dzięki przychodom ze sprzedaży wyprodukowanej energii, cena dostarczania odpadów do spalarni oraz koszty ich składowania zostaje o nie pomniejszona.

Przykład: Cały południowy Sztokholm ogrzewany jest odpadami komunalnymi i przemysłowymi, które spalane są w spalarni odpadów w Högdalen. 500 000 ton odpadów komunalnych i 250 000 ton odpadów przemysłowych produkuje rocznie 1 700 GWh ciepła i 450 GWh energii elektrycznej. Łącznie Szwecja posiada 28 instalacji tego typu.

Równie ważne jest uzyskanie biogazu z frakcji biologicznej i odpadów żywnościowych. Uzyskany biogaz zostaje bezpośrednio wykorzystany do produkcji energii elektrycznej i cieplnej lub po poddaniu dalszej obróbce jako paliwo CNG do autobusów, śmieciarek i innych pojazdów komunalnych. Własny biogaz sprawia, że koszty poniesione na gospodarkę odpadami ulegają dalszemu pomniejszeniu.

Przykład: W mieście Helsingborg, liczącym ok. 90 000 mieszkańców, wszystkie autobusy miejskie napędzane są „darmowym” uszlachetnionym biometanem wyprodukowanym z komunalnych odpadów w mieście. Nadwyżka eksportowana jest do miejskiej sieci gazowniczej.

Można dodać jako ciekawostkę, że według nowego projektu
50 autobusów miejskich w Sztokholmie napędzanych jest „darmowym” uszlachetnionym biogazem wyprodukowanym z osadów ściekowych. W najbliższym czasie liczba takich autobusów zostanie podwojona.

Energia w Szwecji
Na początku lat 70-tych produkcja energii w Szwecji w całości oparta była na paliwach kopalnych. Kryzys naftowy w październiku 1973 r. był dla wszystkich szokiem, również w Szwecji. Niezależność kraju była zagrożona! Wprowadzono wówczas reglamentację surowców napędowych, paliw ciekłych i stałych, energii cieplnej z elektrociepłowni oraz strumienia ciepłej wody. Wysoka koniunktura przekształciła się w głęboką i długotrwałą dekoniunkturę.

Aby Szwecja mogła pomyślnie kontynuować swój rozwój jako państwo przemysłowe o wysokim standardzie życia, należało wprowadzić nową politykę energetyczną oraz całkowicie nowe myślenie odnośnie pojęcia ”paliwo”. Uświadomiono ludziom, że trzeba szanować i oszczędzać energię. Koniecznym było znalezienie nowych alternatywnych źródeł energii.

Dzisiaj, 35 lat później, 43,9 % zużywanej energii w Szwecji pochodzi ze źródeł alternatywnych, a nie z paliw kopalnych. Szczególnie dotyczy to energii cieplnej. Ciepło jest zwykle produkowane w kogeneracji z prądem. Ponad 80 % ciepła pochodzi ze źródeł odnawialnych. Energia elektryczna, która sprzedawana jest na giełdzie energii elektrycznej, produkowana jest przede wszystkim przez elektrownie wodne i jądrowe, ale także w oparciu o paliwa odnawialne. Paliwa kopalne - olej, benzyna i diesel – są w dalszym ciągu szeroko stosowane w sektorze transportowym. Szwecja zużywa bardzo mało węgla i gazu ziemnego.

Dzisiaj panuje jednomyślność w podejmowaniu decyzji dotyczących polityki energetycznej. W ciągu minionych  lat zdobyto dużą wiedzę i doświadczenie, które opierają się na pozytywnych i negatywnych  przykładach. Szwedzkie rozwiązania są przyjazne środowisku, efektywne ekonomicznie, starannie wypróbowane i funkcjonują na skalę przemysłową.

Większość tych rozwiązań można stosunkowo szybko i prosto zastosować w Polsce!

Bioenergia w Szwecji
Energia zużywana w Szwecji w niecałych 29 % pochodzi z biopaliw takich jak paliwa drzewne, biopaliwa pochodzenia rolniczego, torf, odpady organiczne oraz czarny ług - produkt odpadowy z przemysłu papierniczego. Wymienione paliwa służą przede wszystkim do produkcji w skojarzeniu ciepła i prądu.

Paliwo drzewne to przede wszystkim zrębki i odpady po wycince lasu, tzn. gałęzie i czubki, ale również z celowej produkcji wierzby energetycznej. Szwecja posiada ok. 27 milionów hektarów porośniętych lasami, a Polska 9,4 milionów hektarów. Mimo tego, rocznie wycina się w Szwecji tylko 2 razy więcej areałów leśnych niż w Polsce. Jeśli chodzi natomiast o areał rolniczy to Polska posiada 6-ciokrotną ilość (18 mln ha) areału szwedzkiego (3,1 mln ha). Polska gleba rolnicza nadaje się znakomicie do uprawy roślin energetycznych i lasu energetycznego (wierzba). Dlatego też należy podkreślić, że w Polsce istnieją znakomite – chyba jedne z najlepszych w Europie - warunki do produkji biopaliw opartych na drewnie (celulozie) i biopaliw pochodzenia rolniczego.