Rapport Linnaeusjaar 2007

Achtergrond jubileumsjaar
De Zweedse ambassade in Den Haag begon in het najaar van 2005 met de voorbereidingen voor het jubileum. Er ging een brief uit naar een groot aantal musea en organisaties die een connectie zouden kunnen hebben met Linnaeus. Dit resulteerde in een tiental contacten met diverse Nederlandse organisaties die met voorstellen kwamen voor jubileumactiviteiten van variërende inhoud en grootte.

Bijeenkomsten gedurende 2006
De ambassade riep in februari de organisaties die interesse hadden getoond in het jubileum bijeen. Tijdens deze bijeenkomst werd meer informatie verstrekt over de Zweedse plannen voor het Linnaeusjubileum. De aanwezige organisaties presenteerden zich en legde hun voorlopige plannen en ideeën voor. Deze bijeenkomst werd gevolgd door drie bijeenkomsten in 2006 en al snel werd duidelijk dat het jubileum in Nederland zeer omvangrijk en gevarieerd zou kunnen worden. In het voorjaar werd duidelijk dat de ambassade een bemiddelende en samenbrengende rol zou spelen in de voorbereidingen. Ze legde zich toe op het doorgeven van informatie en organisaties in contact brengen met elkaar en met partners in Zweden. De coördinatie van een aantal gemeenschappelijke projecten werd ook een taak van de ambassade. De samenwerking tussen de Nederlandse deelnemers was onderling inspirerend.

Steun vanuit het bedrijfsleven
Dertien Zweedse bedrijven stelden middelen beschikbaar ten behoeve van Linnaeus-activiteiten. Het ging om de volgende bedrijven: Scania, Tele2, IKEA, Electrolux, Tetra Pak Benelux, Kinnarps, Akzo Nobel, Volvo Cars Nederland, TeekensKarstens advocaten notarissen, Sony Ericsson, SKF Research&Development, Saab Nederland en Atlas Copco Nederland.

Doel van het project
De Zweedse ambassade wilde met het Linnaeusjubileum Linnaeus en de betekenis van zijn werk onder de aandacht brengen en daarbij vooral jonge mensen inspireren om in Linnaeus’ voetsporen te treden en de interesse voor de wetenschap stimuleren. Een tweede doel was om duidelijk te maken dat Linnaeus Zweeds is, en de goede banden tussen Nederland en Zweden te versterken.

Voorbeelden van enkele projecten

Teylers museum in Haarlem
Teylers Museum opende in januari de tentoonstelling Bloemen onder de loep. Hommage aan Linnaeus die later door ongeveer 28 000 personen bezocht werd. Voorafgaand aan de opening hield de ambassade in samenwerking met het museum een persconferentie waarbij ambassadeur Hans Magnusson het Linnaeusjaar in Nederland introduceerde.
 
 
Herbarium Amoris in Keukenhof
De tentoonstelling Herbarium Amoris – a tribute to Carl Linnaeus, gemaakt door de fotograaf Edvard Koinberg, werd in een paviljoen in Keukenhof gehouden. Keukenhof had Zweden en Linnaeus als thema voor 2007 gekozen en de opening van het park kan als hoogtepunt van het jubileumjaar beschouwd worden. De Zweedse kroonprinses Victoria was aanwezig alsmede minister-president Balkenende. De kroonprinses verrichte de opening van Keukenhof 2007 en de opening en het jubileumjaar kreeg goede publiciteit. In het seizoen 2007 bezochten ongeveer 850 000 personen het park. Swedish Chamber of Commerce hield aansluitend op de opening hun Annual General Meeting in Keukenhof.
 
 
Harderwijk
De stad Harderwijk nam een bijzondere plaats in bij het vieren van het Linnaeusjaar. Hoewel de universiteit waar Linnaeus in 1735 promoveerde niet meer bestaat, gaf het jubileum de stad een aanleiding om de culturele instellingen en verenigingen rondom het gemeenschappelijke thema Linnaeusjaar Harderwijk te verzamelen. Het jubileum werd breed gedragen door verenigingen, musea, scholen, muziekscholen, bibliotheek en de gemeente. Gedurende het jaar werden meer dan honderd activiteiten ontplooid en hoogtepunt was het naspelen van de promotie van Linnaeus.
 

KNAW symposium
Ter gelegenheid van de driehonderdste geboortedag van Carolus Linnaeus organiseerde De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen in samenwerking met de Zweedse Ambassade en de Linnean Society of London, een internationaal symposium met als thema Linnaeus 300 - the future of his science over verleden, heden, en toekomst van onderzoek naar de biodiversiteit op onze planeet. Sprekers en deelnemers vanuit de hele wereld, ook uit Zweden, namen deel aan het symposium.

Linnaeus was here
Het project Linné was here was oorspronkelijk uitsluitend voor Zweden bedoeld, maar werd in aangepaste vorm uitgebreid naar Nederland. Vier speciaal hiervoor gemaakte bordjes werden geplaatst op plekken waar Linnaeus geweest was (Amsterdam, Harderwijk, Leiden en de Hartekamp) en een telefoondienst werd opgezet. Elk bordje vermeldde een telefoonnummer. Wanneer men dit nummer belde, kreeg men een kort verhaal over Linnaeus en zijn connectie met de betreffende plaats te horen.
 
 
Overig
Het Linnaeusjubileum werd gevierd in heel Nederland, van Pieterburen in het noorden tot Maastricht in het zuiden. Botanische tuinen waren goed vertegenwoordigd (Amsterdam, Leiden, Delft, Buitenpost, Pieterburen, Harderwijk, Oudenbosch) en de interesse vanuit de academische wereld was groot (Universiteiten van Leiden, Amsterdam, Groningen en Wageningen, evenals KNAW en Nationaal Herbarium Nederland). De volgende musea organiseerden tentoonstellingen: Teylers Museum in Haarlem, Zoölogisch museum Amsterdam, Stadsmuseum Harderwijk, Stedelijk museum Lakenhal in Leiden, Museum Casteelse Poort Wageningen, Natuurhistorisch museum in Nijmegen, Rotterdam en Maastricht en Naturalis in Leiden. Artis in Amsterdam en het Rotterdamse Blijdorp besteedden ook aandacht aan Linnaeus, net als de Keukenhof. Verder waren een groot aantal verenigingen erbij betrokken, er werden bijvoorbeeld lezingen, excursies en themadagen georganiseerd.

Resultaten
De Zweedse ambassade hield een enquête onder de deelnemende Nederlandse organisaties. Daaruit bleek dat wetenschap een hoofdthema is geweest in de meeste activiteiten die tijdens het jubileumjaar plaatsvonden. Geschat wordt dat ongeveer 2,6 miljoen mensen, waaronder zeer veel scholieren, in 2007 een plaats bezochten waar op dat moment een Linnaeusactiviteit of -tentoonstelling plaatsvond. (Harderwijk-activiteiten zijn hierin niet meegenomen, het meerekenen daarvan zou het cijfer mogelijk verdubbelen!)
De Zweedse connectie is in de meeste activiteiten duidelijk aanwezig geweest. De Zweedse vlag wapperde op veel plaatsen en de vlag was terug te vinden in tentoonstellingpresentaties en de link met Zweden werd gepresenteerd in informatieteksten en ander materiaal. Op veel plaatsen werden activiteiten met een Zweeds thema (muziek, kunst, literatuur, eten) georganiseerd. Hierbij werd materiaal van het Zweedse Instituut en VisitSweden veelvuldig gebruikt. Dit alles droeg bij aan het beeld van Linnaeus als een Zweedse wetenschapper en interesse voor Zweden in het algemeen.
Een blijvend resultaat van het Linnaeusjaar is het via het web toegankelijk gemaakte Clifford-Herbarium, waar Linnaeus zelf aan meewerkte gedurende zijn tijd in dienst van George Clifford op de Hartekamp. Het herbarium is gedigitaliseerd en een website verschaft onderzoekers en andere geïnteresseerden toegang tot de unieke verzameling herbariumbladen.