City walk. Photo: www.imagebank.sweden.se © Nicho Södling
Om Sverige / About Sweden

W pogoni za równością

Z informatora ”Szwecja & Szwedzi”, wydanego przez Instytut Szwedzki w 2004 r.

Szwecja nie była w czołówce krajów, które przyznały prawo wyborcze kobietom, ale od jego ustawienia w 1921 roku przoduje w pracach na rzecz równego statusu płci.
      Zgodnie z obowiązującą zasadą mężczyźni i kobiety powinni w miarę możliwości w takim samym stopniu odpowiadać za utrzymanie rodziny i opiekę nad dziećmi. W Szwecji są najbardziej hojne na świecie ubezpieczenia rodzicielskie. Rodzice pozostający z dziećmi w domu otrzymują szesnastomiesięczny zasiłek. Szwecja pierwsza wprowadziła obligatoryjny ”miesiąc taty” (obecnie dwa miesiące), zarezerwowany wyłącznie na ojcowską opiekę nad dzieckiem.
      Dążenie do poprawy pozycji kobiety stanowiło ważny czynnik warunkujący budowę szwedzkiego społeczeństwa dobrobytu. Państwo przejęło część odpowiedzialności – tradycyjnie spoczywającej na kobietach – za opiekę nad dziećmi i osobami starszymi. Dzięki takim posunięciom w Szwecji jest obecnie najwyższy poziom zatrudnienia kobiet: 74 procent (dla porównania poziom zatrudnienia mężczyzn wynosi 79 procent). Nie brakuje ich w polityce i na wysokich szczeblach administracji państwowej, natomiast w radach i zarządach spółek prywatnego sektora gospodarki nadal dominują biali mężczyźni w średnim wieku.
      Szwecja dysponuje pakietem ustaw i rozporządzeń, które gwarantują wszystkim równe prawa, takie same wynagrodzenia za tę samą pracę, zakazują dyskryminacji i szykan z powodu płci etc. Wiele z tych ustaw dotyczy stosunku pracy. Ich przestrzegania pilnuje rzecznik ds. równouprawnienia.
      Działania na rzecz równouprawnienia nie ograniczają się wyłącznie do kobiet. Szwedzkie ustawodawstwo i praktyka zabraniają dyskryminacji i nierównego traktowania osób o innym pochodzeniu etnicznym, odmiennej orientacji seksualnej, ułomnych fizycznie lub psychicznie. Są również ustawy zaspokajające prawa dzieci w społeczeństwie i w rodzinie. Szerokim echem na świecie odbiło się wprowadzenie w latach 70. zakazu wymierzania dzieciom kar cielesnych przez rodziców.