Mér finnst ég hafa fengið skjóta byrjun sem sendiherra Svía á Íslandi. Forseti lýðveldisins og ríkisstjórnin hafa stuðlað að því, að eftir aðeins rúmlega sólarhringsdvöl frá lendingu á Keflavíkurflugvelli finnst mér að tekið hafi verið á móti mér af örlyndi af fulltrúum íslenskra stjórnmála, menningar og þjóðfélags. Þegar fyrir hádegi á mánudegi hafði ég fengið tækifæri til að tala við nokkra af æðstu fulltrúum utanríkisráðuneytisins, fyrst og fremst utanríkisráðherra sjálfan. Fyrir ljósaskipti hafði ég afhent forseta Íslands trúnaðarbréf mín og verið boðinn til móttöku sem, ef svo má segja, var yfirlætislaus, fjölmenn og lífleg. Ég get sagt frá því, að viðræður sem ég átti í Stokkhólmi áður en ég tók við embættinu sem sendiherra Svíþjóðar, bentu til meiri áhuga á Íslandi en ég hef nokkurn tíma áður upplifað í áratugalangri vinnu minni við norræn málefni. Og móttakan hér, skilvirk, örlát og með áberandi áhuga á virkri umræðu, sýnir að Ísland hefur líka mjög jákvæðan áhuga á Svíþjóð. Sendiráð Svíþjóðar ber mikilvæga stjórnvaldsábyrgð – sænskir ríkisborgarar staddir á Íslandi skulu, í samræmi við lög og reglugerðir, fá réttindum sínum fullnægt. Það þýðir ekki að sendiráðið hafi ótakmarkaða möguleika á að takast á við vandamál sænskra ríkisborgara - alls ekki. En þegar virkilega reynir á, þá á að geta treyst á sendiráðið. En það er óumflýjanlega þannig að gert er ráð fyrir að ríkisborgarar taki persónulega ábyrgð, jafnvel erlendis. Fólk sem statt er erlendis hefur líka ástæðu til að hafa frumkvæði að því að kanna skilyrði til að öðlast tryggingavernd ef slys ber að höndum. Sem betur fer er það líka oft þannig, að vegna norræns og evrópsks samkomulags, eiga Svíar á Íslandi réttindi hér, í krafti norræns ríkisborgararéttar síns.
Meginhlutverk sænska sendiráðsins er að vera fulltrúi Svíþjóðar. Í Reykjavík eigum við að leitast við að efla tengsl Íslands og Svíþjóðar. Það getur varðað viðskipti og samvinnu innan viðskiptalífsins, en það getur einnig átt við menningu, tungumál, vísindi og ýmiskonar félagsleg og þjóðleg samskipti. Sendiráð okkar er ekki stórt og við höfum takmörkuð úrræði. En við munum gera eins vel og við getum. Svíþjóð er í hnattrænu samhengi tiltölulega lítið land - við skiljum að alþjóðlegt samstarf, frjáls verslun og víðsýni eru áriðandi. Þetta gildir einkum á tímum efnahagsvandamála. Efnahagsmálin eru augljóslega í forgangi þegar ég tek til starfa í Reykjavík. Ég flyt með mér viskuorð frá Helsinki, þar sem ég starfaði sem sendiráðunautur í sendiráði Svía áður en ég kom til Reykjavíkur: Upphaf allrar visku er að viðurkenna raunveruleikann eins og hann er! Verkefni sendiráðsins er að gefa Svíþjóð eins nákvæma mynd af hagkerfi Íslands og mögulegt er og að veita íslenskum fulltrúum sem nákvæmasta mynd af aðstæðum og pólitík í Svíþjóð. Engin tækifæri til samstarfs með gagnkvæman ávinning eiga að glatast. Á síðari hluta árs 2009 fer Svíþjóð með formennsku í framkvæmdastjórn ESB. Á þessum tíma sækir Ísland um inngöngu í Evrópusambandið. Umsókninni er vel tekið. Það er mjög mikilvægt verkefni fyrir sænska sendiráðið á Íslandi að vera eins góður málsvari formennskunar á staðnum og hægt er. Íslendingar ákveða sjálfir framtíð sína. Sókninni eftir aðild er fagnað og hefur stuðning Svíþjóðar. Hin svokallaða Stoltenberg-skýrsla vekur spurningar um hvernig Norðurlöndin geta best starfað saman til þess að skapa öruggari framtíð í okkar heimshluta. Þetta snertir jafnt Svíþjóð sem Ísland, ekki aðeins hvað varðar stjórn á loftrými. Í stefnumótandi samhengi eru málefni norðurslóða og þróun mála í Norðurhöfum afar mikilvæg. Það er sannfæring mín að Svíþjóð og Ísland eigi að mestu leyti sameiginlegra hagsmuna að gæta á þessu sviði. Það snýst um umhverfi, skipulagningu á flutningum, siglingar o.fl. Síðast en ekki síst kappsmál mitt: Gagnkvæmur tungumálaskilningur og menningarleg samvinna í samskiptum Svíþjóðar og Íslands eru gríðarlega mikilvæg. Þessari vika lauk með ferð með vinum í Sænska bókmenntafélaginu í Finnlandi. Endapunkturinn í ferðinni var heimsókn á heimili Halldórs Laxness, sem nú er orðið safn, rétt fyrir utan Reykjavík. Gefandi heimsókn, svo ekki sé meira sagt, með framúrskarandi sænskri hljóðleiðsögn á heimili uppfullu af menningu og fágun. Mæli með! Anders Ljunggren Sendiherra